"Một lần, ba tôi bảo rằng cứ theo con đường này đi về phía Tây mãi sẽ gặp núi. Đi về phía Đông mãi là gặp biển. Tôi gật gù nói lớn lên con sẽ đi hết con đường này, từ biển đến núi. Ấy vậy mà tôi chưa đi trọn con đường quê mình - để đến núi và đến biển - thì đã vội rẽ theo đường quốc lộ để đi xa..".
(Những lối về ấu thơ - Đặng Nguyễn Đông Vy)
5 giờ sáng.
đứng đợi ở bùng binh quốc lộ 25, chờ gom đủ quân số sẽ cùng nhau xuất phát, anh bỗng dưng lại nhớ đến đoạn văn ấy.
con đường về phía Tây dẫn lên Sơn Hòa, Gia Lai...anh chưa một lần đi đến điểm cuối.
con đường phía trước mặt, quốc lộ 1A, Sài Gòn thẳng tiến.
lần thứ nhất...lần thứ hai...lần thứ ba... anh đã đi. và sẽ còn không biết bao nhiêu lần nữa.
không chỉ riêng gì anh. theo con đường quốc lộ vào Nam theo cuộc mưu sinh dường như đã trở thành định mệnh với bất kỳ đứa con nào sinh ra và lớn lên trên mảnh đất miền Trung nghèo khó này.
khát vọng đi hết những con đường của quê hương, từ biển lên núi đành ngậm ngùi gác lại. nhường chỗ cho con đường đi tìm kiếm tương lai nơi đất khách quê người.
chạnh lòng lúc trở về.
rồi lại chạnh lòng trong giây phút chia tay.
đứng từ chỗ này có thể nhìn thấy Đá Bia thấp thoáng trong mây.
25 cây số nữa thôi.
quê hương sẽ thực sự chỉ còn trong nỗi nhớ.
năm người. ba chiếc xe.... mang theo hành trang là những nhớ nhung nặng trĩu.
chỉ biết hẹn lại năm sau.
chỉ biết hẹn lại một ngày về...chưa biết khi nào và cũng chẳng biết là có thể hay mãi mãi là hy vọng.
xe khách...xe máy...tàu hỏa...máy bay....
hàng làng lớp lớp người con đất Phú, lớp sau bước theo dấu chân những lớp người đi trước.
anh chẳng phải người đầu tiên và cũng chẳng phải người cuối cùng.
mai miết cả đời trên con đường quốc lộ xa xôi vạn dặm....
hai tuần nghỉ Tết trôi qua nhanh như một lần chớp mắt.
không khí mùa xuân vẫn rộn rã quanh đây. nhưng cuộc mưu sinh nơi đất khách quê người vẫn không ngừng giục giã.
đêm trở về, anh mất ngủ.
đêm trước ngày đi, anh cũng quay quắt trong những lời tự hỏi bản thân mình.
có nên chăng? có đáng chăng?
có đành lòng đánh đổi.
nhưng rồi, vẫn phải nhét quần áo vào ba lô.
và nhận từ tay mẹ những món quà quê bé nhỏ.
lạy mẹ con đi.
mười bốn tiếng rong ruổi trên đường về.
thế nhưng con đường ra đi lại bị kéo lên thành mười bảy tiếng.
dừng chân trên đỉnh đèo. nơi khúc cua đầu tiên. nơi núi Chóp chài, cánh đồng Tuy Hòa bát ngát chuẩn bị khuất sau bóng núi.
lời chào cuối cùng của những đứa con sắp sửa đi xa.
chẳng ai dám chạy nhanh....
chẳng ai muốn sớm bước chân vào chuỗi ngày gian nan trước mặt.
chẳng ai nỡ lòng....
nhưng rồi vẫn cứ phải đi. vẫn cứ phải xa.
vẫn cứ phải thổn thức nói lời từ biệt từ tận sâu trong trái tim mình.
dừng chân ở Đại Lãnh ăn sáng uống cafe.
nhìn tấm bảng hiệu đề Vạn Ninh - Khánh Hòa...
cái mong muốn lao ngược đầu xe...cứ chực trào dâng.
kể từ đây...
anh đã lại là một thằng lữ khách tha hương.
đã lại là một kẻ thiếu quê hương, quay quắt trong nỗi nhớ mong trong suốt một năm dài phía trước.
chào nhé, quê hương.!
chào nhé, gia đình và mái nhà yên ấm.
chào nhé, tuổi thơ anh, ước mơ của anh và bao nhiêu thứ không thể gọi thành tên khác nữa.
đường xa vạn dặm, anh đi.
xa cách thật rồi.
