đường xa vạn dặm

 
"Một lần, ba tôi bảo rằng cứ theo con đường này đi về phía Tây mãi sẽ gặp núi. Đi về phía Đông mãi là gặp biển. Tôi gật gù nói lớn lên con sẽ đi hết con đường này, từ biển đến núi. Ấy vậy mà tôi chưa đi trọn con đường quê mình - để đến núi và đến biển - thì đã vội rẽ theo đường quốc lộ để đi xa..".

(Những lối về ấu thơ - Đặng Nguyễn Đông Vy)

5 giờ sáng.

đứng đợi ở bùng binh quốc lộ 25, chờ gom đủ quân số sẽ cùng nhau xuất phát, anh bỗng dưng lại nhớ đến đoạn văn ấy.

con đường về phía Tây dẫn lên Sơn Hòa, Gia Lai...anh chưa một lần đi đến điểm cuối.

con đường phía trước mặt, quốc lộ 1A, Sài Gòn thẳng tiến.

lần thứ nhất...lần thứ hai...lần thứ ba... anh đã đi. và sẽ còn không biết bao nhiêu lần nữa.

không chỉ riêng gì anh. theo con đường quốc lộ vào Nam theo cuộc mưu sinh dường như đã trở thành định mệnh với bất kỳ đứa con nào sinh ra và lớn lên trên mảnh đất miền Trung nghèo khó này.

khát vọng đi hết những con đường của quê hương, từ biển lên núi đành ngậm ngùi gác lại. nhường chỗ cho con đường đi tìm kiếm tương lai nơi đất khách quê người.

chạnh lòng lúc trở về.

rồi lại chạnh lòng trong giây phút chia tay.

đứng từ chỗ này có thể nhìn thấy Đá Bia thấp thoáng trong mây.

25 cây số nữa thôi.

quê hương sẽ thực sự chỉ còn trong nỗi nhớ.

năm người. ba chiếc xe.... mang theo hành trang là những nhớ nhung nặng trĩu.

chỉ biết hẹn lại năm sau. 

chỉ biết hẹn lại một ngày về...chưa biết khi nào và cũng chẳng biết là có thể hay mãi mãi là hy vọng.

xe khách...xe máy...tàu hỏa...máy bay....

hàng làng lớp lớp người con đất Phú, lớp sau bước theo dấu chân những lớp người đi trước.

anh chẳng phải người đầu tiên và cũng chẳng phải người cuối cùng.

mai miết cả đời trên con đường  quốc lộ xa xôi vạn dặm....

hai tuần nghỉ Tết trôi qua nhanh như một lần chớp mắt.

không khí mùa xuân vẫn rộn rã quanh đây. nhưng cuộc mưu sinh nơi đất khách quê người vẫn không ngừng giục giã.

đêm trở về, anh mất ngủ.

đêm trước ngày đi, anh cũng quay quắt trong những lời tự hỏi bản thân mình.

có nên chăng? có đáng chăng?

có đành lòng đánh đổi.

nhưng rồi, vẫn phải nhét quần áo vào ba lô.

và nhận từ tay mẹ những món quà quê bé nhỏ.

lạy mẹ con đi.

mười bốn tiếng rong ruổi trên đường về.

thế nhưng con đường ra đi lại bị kéo lên thành mười bảy tiếng.

dừng chân trên đỉnh đèo. nơi khúc cua đầu tiên. nơi núi Chóp chài, cánh đồng Tuy Hòa bát ngát chuẩn bị khuất sau bóng núi.

lời chào cuối cùng của những đứa con sắp sửa đi xa.

chẳng ai dám chạy nhanh....

chẳng ai muốn sớm bước chân vào chuỗi ngày gian nan trước mặt.

chẳng ai nỡ lòng....

nhưng rồi vẫn cứ phải đi. vẫn cứ phải xa. 

vẫn cứ phải thổn thức nói lời từ biệt từ tận sâu trong trái tim mình.

 dừng chân ở Đại Lãnh ăn sáng uống cafe.

nhìn tấm bảng hiệu đề Vạn Ninh - Khánh Hòa...

cái mong muốn lao ngược đầu xe...cứ chực trào dâng.

kể từ đây...

anh đã lại là một thằng lữ khách tha hương.

đã lại là một kẻ thiếu quê hương, quay quắt trong nỗi nhớ mong trong suốt một năm dài phía trước.

chào nhé, quê hương.!

chào nhé, gia đình và mái nhà yên ấm.

chào nhé, tuổi thơ anh, ước mơ của anh và bao nhiêu thứ không thể gọi thành tên khác nữa.

đường xa vạn dặm, anh đi.

xa cách thật rồi.

Ngày kỷ niệm trở về quán cũ

Quán gọi tình ơi sao nhớ quá
Muỗng gõ thành ly đã đắng môi
Giọt cà phê thức bao mắt lá
Mắt lá gió qua như lả lơi 

Mình về quán cũ, ngồi chỗ cũ
Ngày này năm xưa… nhớ điếng người
Hôm nay báo gió mùa đông bắc
Cái nhớ cuồng lên … toát mồ hôi 

Châm thuốc hát “Chiều” như Hồ Dzếnh
Theo Trịnh rao: “Cho đời chút ơn”
Quán vẫn cũ mà người chẳng đến
Hát thế nào cũng ra cô đơn 

Thèm được giật mạnh em vào ngực
Tới tấp lên môi, tới tấp hôn
Thế nào em cũng phải thổn thức
Thế nào ngực anh cũng dập dồn 

Cà phê rớt vào tim thành nhớ
Nhớ rớt vào nhau sẽ thành yêu
Em rớt vào anh như cánh diều
Tiếc nỗi cà phê rớt nhầm áo
 Áo rớt chẳng còn em cầm về
Em chẳng phải diều khi trời bão
Em là chim, và chim di cư 

Quán cũ anh ngồi vào ghế cũ
Tưởng thêm chút gió sẽ bổ nhào
Nửa mông chạm ghế, nửa mông cứ
Nghiêng sang bên ghế em hôm nao 

Châm thuốc điếu này sang điếu khác
Ngỡ đốt bay chiều nhung nhớ đi
Chiều nay, lại một mười lăm nữa
Mười lăm tháng nào anh cũng suy 

Phủi đít đứng lên gọi thanh toán
Mắt ngây như đứa trẻ mất tiền
Anh mất em giờ chỉ còn quán
Rời quán rồi đời tối như đêm 

Gọi điện cho một người yêu cũ
(Cô gái trước khi anh gặp em)
Thấy lòng bỗng dưng lạnh lẽo quá
Tưởng chừng em là tình đầu tiên 

Gọi điện cho một cô gái khác
(Một cô có thể thay thế và…)
Thấy lòng bỗng dưng hơi độc ác
Trong tim anh em chưa hề xa 

Thì thôi messages cho em nhé
Biết rằng em sẽ chẳng trả lời
Report báo về cho thêm nữa
Một ngày mười lăm nữa rơi… rơi…

 (Hoàng Anh Tú.)

dăm ba ngày Tết, ăn thịt uống bia thì ít...mà trà đá với cafe lại hơi bị nhiều.

có cảm giác mấy ngày này anh sống như sư cụ, chay tịnh hoàn toàn. không ở nhà thì cũng lết xuống Tuy Hòa uống cafe. hết độ này đến độ khác kế tiếp nhau. mệt mỏi còn hơn cả ngồi tụng kinh trong chùa.

nhưng rồi cũng đến lúc một mình.

mở lap, đeo phone ngồi trong quán cũ.

deadline réo ầm ầm mà tâm hồn thì cứ treo ngược cành cây.

lâu lắm rồi anh chẳng "nôn ọe" ra được chút gì có thể tạm gọi là thơ. 

đành lên mạng lôi đại một bài xuống thay thế cho tâm trạng. 

(lưu ý rằng, tất cả chỉ mang tính chất minh họa mà thôi).

chỉ là: ngồi quán cũ, nghĩ đến người cũ...tất cả đều là có thật. 

nhớ nhung. chẳng để tiếc nuối lại điều gì. chỉ là muốn viết đôi dòng để cho chuyện cũ có một cái kết hơi hơi gọi là có hậu.

bốn năm. sau tất cả những bão giông. nếu một ngày về lại đây ngồi lại, em sẽ có suy nghĩ gì. 

có tiếc nuối. có trách móc anh. có tự đặt ra cho mình bao nhiêu là thứ giá như...

tâm trạng của anh lúc này cũng vậy.

nhưng có một điều phải nói thăng rằng. mọi quyết định ngày đó đều có nguyên nhân của nó. và nếu như trở lại những ngày tháng ấy, tất cả vẫn sẽ diễn ra như thế mà thôi.

cuộc sống của em hiện tại là điều bốn năm trước anh đã cố gắng rất nhiều để em hướng tới.

nhưng rồi, trong những tháng ngày nổi loạn của tuổi 18, những ước mong của anh đã vỡ tan như bong bóng xà phòng.

anh thất vọng về em. càng thất vọng hơn về chính mình.

về những thứ anh tưởng mình có thể làm được. nhưng rồi lại hóa ra là không thể.

ngày hôm nay, ngày kỷ niệm trở về quán cũ...

để rồi ngày mai. tất cả lại trở thành nỗi trống vắng như ban đầu.

không một giá như nào có thể thành sự thật.

để bây giờ phía trước mặt anh là một tấm nệm trống cùng những suy nghĩ miên man.

...

cho những ký ức ngủ yên

sáng 30, giữa lúc đang vi vu dọn dẹp nhà cửa thì chú gọi.
-"về chưa Nhơn... mà bữa nay tất niên rồi chưa về gì nữa.?"
-"dạ, con về rồi. cách đây 3 bữa." (nói dối vậy thôi cho chú khỏi buồn lòng)
-"về bữa giờ sao không gọi chú, mày quên tao hả?"
-"dạ...con.. đâu có"
-"thôi...chạy xuống đây uống cafe. mà thôi. mày chạy xuống chỗ nhà chú Quệ đi. chú chạy xe lên chở".
.....

một trong những chuyện đáng nhớ nhất của 2013 này là gặp lại chú Thành. 5 năm, anh đã đổi thay quá nhiều nhưng nhìn chú thì vẫn như ngày ấy.
5 năm, quãng thời gian quá dài với cuộc đời anh nhưng lại quá ngắn ngủi để một người cha nguôi ngoai được nỗi đau mất con.
5 năm. bao nhiêu lần về, anh đều cố tình tránh mặt chú. bao nhiêu lần đi ngang nhà vẫn cố kìm lòng để không ghé vào.
có đôi chút ngại ngùng nhưng thật sự phải nói rằng: từ sâu thẳm trong lòng, anh sợ hãi...
sợ phải đối diện với chú... sợ mình gợi nhớ lại mất mát... sợ rằng sự xuất hiện của mình làm xao động cuộc sống bình yên của gia đình chú.
mãi mãi anh không bao giờ quên được cái ngày 14-02-2007, cả lớp xuống nhà mừng sinh nhật tường Vi.
chú thì cố gắng cười vui nhưng cô thì lẳng lặng trốn ở dưới nhà...
và khóc.

cái lần về làm 100 ngày ông ngoại, tình cờ gặp chú trong quán cafe.
từ đằng xa, chú nhìn thấy anh và gọi thật to như một người thân đi xa lâu ngày.
sự nhiệt tình của chú làm anh suýt trào nước mắt. tự dưng anh cảm thấy xấu hổ và có lỗi vì sự lảng tránh của mình.
rồi hai chú cháu cafe, ra tận Đồi Thơm ngồi nói chuyện.
cả buổi sáng hai chú cháu nói đủ thứ trên trời dưới đất.
nhưng mà chú vẫn không tháo ra chiếc kính đen trên mặt.
anh biết. phía sau chiếc kính ấy là những dòng nước mắt. nước mắt của một người cha.

tháng 8 vừa rồi. anh lại về quê.
ngày giỗ 6 năm, anh tự bắt buộc mình phải có mặt
lần đầu tiên sau 5 năm, anh mới lại bước chân vào ngôi nhà ấy.
nhìn lại tấm ảnh Tường Vi với đôi mắt buồn buồn. nhớ lại những lời hứa trước mộ, cả lớp đã nói với nhau ngày ấy.
nhớ lại cái dòng chữ anh đã ghi trên cuốn sách "Ngữ văn lớp 12" tập 1.
"sĩ số 12 Văn mãi mãi là 31".....
tất cả ùa về trong anh, trong những xúc động nghẹn ngào.
bức thư nhỏ chú Thành viết ngày Vi mất.
tấm ảnh thẻ kỷ niệm năm lớp 10.
chiếc vé CLB Văn năm lớp 12, cả cuốn sổ nhỏ chú tặng cả lớp ngày ra trường....
anh vẫn giữ cẩn thận nơi giá sách.
tất cả những tình cảm ấy, càng lớn khôn lên anh mới càng thấm thía.

thời gian luôn được xem như liều thuốc diệu kỳ chữa lành mọi vết thương.
nhưng có những nỗi đau, thời gian không thể nào bôi xóa hết.
chỉ là con người ta học được cách giấu nó vào một góc trong tim. gồng mình lên để tiếp tục cuộc sống đang còn dang dở.
ngồi với chú trong một buổi sáng cuối năm.
anh thật sự đã học được rất nhiều điều.
không gì trên thế gian bao la cho bằng tấm lòng của mẹ.
không gì trên thế gian vĩ đại cho bằng sự vĩ đại của người cha.
nhìn chú vô tư cười nói: chuyện nhà, chuyện làm ăn, chuyện học hành của Tường Vân và Tường Viên...cái nghị lực phi thường ấy khiến anh thật sự phải cúi đầu.



p/s: về đến nhà, nhìn thấy mẹ đang ngồi nói chuyện cùng ba ở nhà dưới. 
bỗng nhiên nhận ra mình hạnh phúc và may mắn biết nhường nào.
và rồi bị mẹ đè ra nhổ từng sợ tóc trắng trên đầu.
rưng rưng trong lòng một giọt nước mắt.

một chút Tuy Hòa

01.
"Tuy Hòa bây giờ trời nắng phải không em?"
giọt nắng của những ngày cuối năm nhè nhẹ vương trên những con phố dài tít tắp, thắm lại trên sắc vàng của những chậu cúc chầm chậm tiến về phía chợ hoa bằng những chiếc cộ bò.
Tuy Hòa bây giờ trời nắng đó em ơi.
những giọt nắng mai, sóng sánh lên cả phin cafe ngả màu, đùa giỡn miên man theo làn khói thuốc bay nhè nhẹ.
cả một năm dài đi hoang, anh lại trở về để tận hưởng một buổi sáng bình yên giữa lòng thành phố nhỏ quê hương.
chỉ tiếc nuối một điều, những hàng quán ngày xưa bên vỉa hè nhà hát đã phải dời sang bên kia đường.
ngồi trong con hẻm nhỏ nhìn sang bãi đất trống hươ trống hoác mà lòng đầy tiếc nuối.
phố vẫn là phố cũ bình yên.
như thể vẫn là năm sáu năm về trước. như thể anh vẫn ngày ngày qua lại trên những con đường ấy.
như chưa hề có những lần ra đi và những chuyến trở về.
chỉ là những gió sương của đời người đã trót hằn lên những son trẻ và thơ ngây ngày ấy.

02.
phố vẫn là phố cũ.
nhưng người đã chẳng còn được như xưa.
chạy xe dọc theo những con đường quen thuộc, nghe văng vẳng bên tại tiếng nhạc xập xình.
"con bướm xinh...con bướm đa tình..."
cái bài hát nhạc chợ đang mốt  nhất Sài Gòn cũng đã  kịp theo những bước chân người về tới thành phố nhỏ.
người Tuy Hòa bây giờ chẳng kém bất kỳ đâu, "sáng sáng cafe, tối tối cũng cafe..."
dừng chân ở một quán cóc ven đường, hỏi mua gói thuốc mèo, chủ quan nhanh nhẩu đưa ra bao thuốc loại mới với hai hàm răng sún.
may mà còn đó cái giọng nền nã của dân xứ nẫu văng vẳng bên tai. không thì anh lại tưởng mình đang chạy ở một con đường nào ở quận Tân Bình, Tân Phú....
lẽ ra phải nên vui mừng vì mức sống mỗi ngày mỗi cao của quê hương.
thế nhưng, từ sâu thẳm trong tim, anh lại cảm thấy như có rất...rất nhiều thứ đang vô tình lặng lẽ chết đi không kèn không trống.

03.
thời còn đi học....anh thích nhất được chạy xe trên đường Nguyễn Huệ....
đơn giản là vì con đường này có một cái gì đó rất trẻ trung (và còn ít đi đến 2 lần phải dừng đèn đỏ).
thế nhưng, khi phải đi xa, anh lại bỗng nhớ da diết cái vẻ cũ kỹ, hiền lành của đường Trần Hưng Đạo.
nhớ cái mùi cafe rang nồng nồng của mấy quán nhỏ bên cạnh Diên Hồng...nhớ mùi thuốc đông y thoang thoảng của cửa hiệu Đông Hưng.
nhớ cãi góc ngã 5 có cây hoa sữa và cái cột điện đứng chơ vơ đẹp như những bức tranh Hà Nội băm sáu phố phường của Bùi Xuân Phái.
và nhớ... nhớ bao nhiêu những tấm bảng hiệu phủ bóng thời gian, những cái bẳng hiệu được sơn phết thô sơ, nét chữ mộc mạc, gầy gầy....
ảnh Trường Sơn, giày Hoàng Kỳ...rạp Hưng Đạo...
thứ cảm xúc mà những tấm bảng hiệu đèn led rực rỡ chẳng thể nào mang lại được.

sáu năm xa quê.
sáu năm xa cái thành phố nhỏ dấu yêu, với một trời ký ức.
giằng xé trong anh, cái khát khao được trở về cũng mênh mông như ước muốn được ra đi.
vẫn muốn hẹn lại Tuy Hòa, một ngày nào đó khi bước chân anh mỏi mệt.... một ngày nào đó trở về thực sự là được trở về.
nhưng ai biết được đến ngày đó.
Tuy Hòa của anh có còn là Tuy Hòa của anh....
có còn nữa chăng những hình hài đã khắc sâu vào trí nhớ, đã ám ảnh mãi trong mơ.

có lẽ là anh quá tham lam khi muốn ôm vào lòng tất cả.
có lẽ là anh không đủ dứt khoát để lựa chọn từ bỏ một trong hai.
nên những dòng này cứ day dứt mãi những nỗi niềm, những hoài niệm...đau đáu khôn nguôi.

Leo lên cành bưởi khóc người rưng rưng

ngày này, một năm về trước....
anh ngồi một mình nơi quán cóc, góc đường Trần Hưng Đạo - Duy Tân.
bốn tiếng ròng rã đợi hiệu ảnh làm xong tấm ảnh thờ cho Ngoại.
bốn tiếng đồng hồ dài nhất trong đời.

hai ly cafe, mười bảy điếu thuốc và 3 cuộc điện thoại.

chưa bao giờ trong đời anh cảm thấy sợ hãi nỗi cô đơn nhường ấy, muốn nói chuyện với ai đó, bất kỳ ai và bất cứ chuyện gì để thôi không còn nghĩ về Ngoại.
nhưng rồi.
người được gọi ra ngồi nói chuyện đã quyết định không ra.

một năm.
anh vẫn không thể hình dung ra mình đã làm thế nào để ngồi đó trong 4 tiếng ấy.
hai bài viết trong buổi sáng hôm ấy, anh gõ trong nước mắt.
sai hai lỗi chuyên môn và ít nhất là 10 lỗi về ngữ pháp.
ngồi lục lại bản word thô đọc lại mà không tin được vào mắt mình.

choàng tấm khăn tang lên đầu mà nước mắt cứ trào ra.
cũng gần 10 năm rồi kể từ lần cuối cùng bị ba đánh đòn anh mới cảm thấy yếu đuối và đớn đau nhường ấy.

mới 3 ngày trước, ông cháu còn ngồi với nhau ở Sài Gòn, nói chuyện nhà, nói chuyện Tết...
vẫn tin rằng Ngoại sẽ vượt qua được cơn bạo bệnh lần này.
sẽ được chứng kiến các cháu lần lượt yên bề gia thất.
thằng đích tôn vẫn chưa vợ con gì.
đứa cháu nội cuối cùng vẫn còn quá bé dại, chẳng thể nào nhận biết được nỗi đau.

một năm.
giỗ đầu của Ngoại....
anh bỏ cả nửa ngày để đi loanh quanh nhà, cố tìm lại những hình ảnh quen thuộc của ký ức.
cây sứ bên hông nhà đã bị tróc gốc hồi năm 2001...
bao nhiêu lần Ngoại phải vác roi ra, quất ba thằng cháu hay leo trèo.
vườn chuối sau nhà cũng bị chặt bớt gần một nửa.
mảnh sân phía trên, nơi bọn anh chia phe đá banh, sút tơi tả cả vườn rau của Ngoại giờ cũng chẳng còn.


và nhất là căn nhà cũ của Ngoại cũng bị đập đi xây mới.
anh tiếc ngôi nhà ấy gần đứt ruột đứt gan.
ngôi nhà vẫn là nơi trú ẩn an toàn nhất của anh một khi sắp bị mẹ đánh đòn.
ngôi nhà mỗi năm sắp Tết anh lại hay về ngủ với ngoại, để chờ xem cảnh làm heo sáng sớm ngày 30.
anh nhớ cả chiếc giường xếp Ngoại hay nằm xem tivi, nơi mà mấy đứa cháu vẫn đánh nhau chết bỏ để giành được cái vinh dự trèo lên nằm với Ngoại.

Ngoại là một phần tuổi thơ anh, không thể tách rời.
anh nhớ.
anh nhớ....
cái thằng cháu hay lục lọi, hay phá phách giờ đã lớn khôn.
chỉ có anh và cũng chỉ mỗi anh
mới đứng lặng hàng giờ quanh những tấm bằng khen, những tấm huy chương, những tấm ảnh chụp lại thời trai trẻ anh hùng của Ngoại.
chỉ có anh và cũng chỉ mình anh
dám vào tận giường trong, nơi Ngoại để sách vở giấy tờ....đọc ngấu nghiến từng tờ báo Cựu chiến binh, từng cuốn sách ghi lại lịch sử.

"Núi Sầm - mảnh đất trung kiên". - Lịch sử Đảng bộ xã Hòa Trị.
"Chặng đường thắng giặc". - Tuyển tập thơ văn cựu chiến binh TP. Tuy Hòa.
"Lịch sử các đơn vị Anh hùng LLVT Phú Yên".

những thứ đã làm nên tuổi thơ anh, đã vô tình dẫn dắt anh đi theo con đường này.
tất cả, tất cả bắt đầu từ Ngoại.

"từ nhỏ đến lớn đi đâu người ta cũng bảo anh giống ngoại, từ dáng đi, cách đứng đến tính tình...
anh nhớ những ngày còn nhỏ, mỗi khi bị mẹ dọa đánh đòn là anh lại chạy ngay về nhà ngoại, trốn biệt đến mấy ngày không chịu về nhà...!
anh nhớ những ngày còn nhỏ, mỗi khi ngoại đi đâu anh cũng vòi vĩnh đòi theo.
từ Hòa Quang, Hòa Thắng rồi Hòa Định... sang Tuy An, Tuy Hòa cho đến Đồng Xuân...!"
và còn nhiều nữa, những ký ức có tên và không tên. con nhớ mãi suốt đời.

một năm. 
giỗ đầu của Ngoại.
cởi tấm khăn tang trên đầu. 
nhưng còn nỗi khắc khoải trong tim,
những còn nỗi trống vắng trong căn nhà này anh làm sao mà cởi được.?

một năm.
nhà chúng ta nay đã yên ổn hơn xưa.
các thành viên đã gạt bỏ được những cãi vã, bất đồng và xích lại  gần nhau hơn đôi chút.
Ngoại đã có thể yên lòng được rồi.
anh sẽ không cho phép bất kỳ ai hủy hoại những gì Ngoại để lại.
bất kỳ ai, tạo ra sự lục đục trong căn nhà này.
Ngoại mất rồi, chỉ có nơi này để anh trở về và tìm được đôi chút cảm xúc, đôi chút yêu thương. 
những thứ đáng giá nhất trong đời mà ngày xưa con không biết quý trọng.  
"leo lên cành bưởi, khóc người rưng rưng".

"đường về nhà..."

cái note nhỏ này được đặt tiêu đề theo tên một bộ phim nổi tiếng của Trương Nghệ Mưu - "The Road Home".
bộ phim đầu tay đã đưa tên tuổi của Chương Tử Di rực sáng.
cũng đồng thời là một trong những bộ phim ấn tượng nhất anh được xem suốt 5 năm đại học.
nói cho cùng: có con đường nào dào dạt xúc cảm hơn đường về nhà.

đường về nhà thì năm nào cũng thế, cũng là 557 km vời vợi và 14 tiếng nhọc nhằn.
có khác chăng là tâm thế của người về. năm nay thong dong hơn, nhẹ nhõm hơn bởi những áp lực vô hình đè nặng suốt ngần ấy năm cuối cùng cũng đã được thanh toán sòng phẳng.

lạnh..!
vẫn cứ run cầm cập trong 100 km đầu tiên dù đã khoác cả 2 lớp áo lên người. trong trí nhớ của anh, chưa có năm nào mà Sài Gòn những ngày giáp Tết lại lạnh run như thế.
sống giữa thành phố phương Nam mà cứ ngỡ như lang thang trên đất Bắc.

nhưng cũng nhờ lạnh nên đường dài đỡ bụi.
cắm đầu cắm cổ chạy không để ý. sáng ra nhìn rõ thì chiếc áo sơ mi trên người đã chuyển thành màu nâu bạc, thứ bụi đỏ đặc trưng của đất Đồng Nai.
quốc lộ 1A đang mở rộng, hai bên đường bị khoét thành những rãnh dài sâu hoắm.
may mà năm nay không phải chạy xe trong tình trạng thiếu ngủ như một năm về trước. nếu không, chẳng biết một người một xe đã lặng yên nằm lại trong một "giao thông hào" nào đó dọc đường.

ra tới tận Hàm Thuận Nam mới thấy được một bóng áo vàng. cái màu áo sao mà thân thương đến lạ. chạy xe với chiếc bằng lái giả, bảo hiểm thì hết hạn, đâm ra anh bỗng trở nên hiền lành, đường có đẹp đến mấy cũng chỉ dám kéo nhẹ nhàng.
biết là gần tết, các anh cũng mong muốn kiếm thêm cho vợ con ở nhà thêm nồi bánh chưng.
nhưng mà em đây mới ra trường, còn đang thất nghiệp cũng mong đem về được cho mẹ già ít đồng bạc lẻ.

tính làm một phát về tận Cam Ranh nhưng oải người vì gió nên đành chọn Phan Rang làm nơi nghỉ trưa.
phố nhỏ, đường nhỏ, gió thổi dài theo những hàng cây vừa kịp tỏa bóng.
cũng đã 8 năm rồi từ lần đầu tiên đặt chân đến nơi đây.
những thành phố biển dọc miền Trung luôn có một nét gì đó rất giống nhau. từ Tam Kỳ, Quy Nhơn, Tuy Hòa cho đến Phan Rang. (Nha Trang và Phan Thiết bị du lịch hóa và quốc tế hóa nặng lắm rồi nên miễn xét).
gió lồng lộng cả ngày.
gió thênh thang giữa phố.
những con người sinh ra và lớn lên cùng gió, phóng khoáng và cũng hồn hậu như là gió....
(có lẽ cũng vì vậy nên 2 ổ bánh mì và chai nước chưa đến 20k... thiên đường với những thằng thích đi hứng bụi)

về tới Cam Ranh đã cảm thấy chuyện chẳng lành.
ai ngờ vừa qua khỏi Nha Trang trời đổ mưa thật. mười bảy tháng Giêng, ngày lành tháng tốt, anh đã chọn kỹ lắm rồi mới đi. sao mà đường về vẫn gian nan đến vậy.
khoác lên mình cái áo mưa.
cúi gằm mặt tránh mưa xối thẳng vào mắt kính.
đếm từng cây số một trong quãng đường 120 km cuối cùng.

có lẽ phải dành những lời cảm ơn chân thành nhất đến đôi bạn trẻ đi trên chiếc 78 K1 - ....
thái độ đi xe rất láo của các em làm anh đỡ buồn trên chặng đường dài.
đành rằng số anh nghèo, đời anh đen. chẳng kiếm được bóng nào ngồi sau xe cho đỡ lạnh.
nhưng mà chạy xe một mình là quyền và lợi ích hợp pháp của anh.
sao các em nỡ tạt đầu rồi cười như nhìn thấy quái vật.
mong rằng khi về tới nhà các em kịp thời đi tắm và uống thuốc cảm. đi trên xa lộ Hà Nội lâu năm, cái gì anh không giỏi chứ việc tạt đầu hắt nước thì anh chẳng thua bố con thằng nào.
cứ nghĩ đến cảnh hai em hắt xì trên cả đoạn đường còn lại mà thương lắm lắm....

càng gần đến nhà mưa càng nặng hạt.
băng đèo mà mưa nhòe mắt kính, anh chỉ nhìn rõ được 2 mét đường phía trước.
nhưng rồi ới kinh nghiệm cặp hông xe tải, từ từ bò lết cuối cùng cũng vượt được qua.
nhìn thấy Chóp Chài trước mặt mà mừng muốn khóc.

đường về nhà...
những ai từng đi xa mới hiểu hết cảm xúc của những đứa con khi đặt chân lên quê mẹ.
không vòng lên quốc lộ mới, anh thẳng tiến Phú Lâm, đi qua cầu cũ.
năm năm về trước, anh từ cây cầu này xa quê.
năm năm sau, coi như một sự trở về trọn vẹn. khi lòng đã chẳng còn gì phải ưu tư, vướng bận.
thanh thản mà về.

 01-2014.

đoản khúc cuối năm...

01.
mất cả buổi chiều ngồi ở sân golf chỉ vì một đoạn phỏng vấn chẳng biết có xài được không.
cuộc hẹn lúc 2 giờ bỗng dưng bị biến thành 4 giờ một cách màu nhiệm và thần thánh. nhưng cũng vì thế mà anh bỗng thành khách VIP ở Him Lam - cái nơi mà nếu bình thường chẳng bao giờ được cũng như dám mơ được đặt chân vào.

bên trong sân, hàng loạt vị thuộc hàng "không có quyền cũng có tiền" đang gồng mình vung gậy, cố gắng hướng thụ cái gọi là "thú chơi quý tộc".
xe biển xanh, biển đó hết đón lại đưa, tấp nập.
những thân hình bệ vệ sải bước trong tâm thế kẻ bề trên, còn nhưng bộ gậy trị giá chục triệu, trăm triệu được những cardie - nôm na là "thằng bồi golf" khệ nệ mang vác theo sau.
bên ngoài sân, bốn bác thợ hồ đang hối hả sơn phết lại mặt tiền bên ngoài, chuẩn bị mừng năm mới.
chỉ trong vòng chưa đầy 10 mét vuông, hình ảnh thu nhỏ của xa hội hiện lên theo cách không thể sống động hơn.

ngồi ngó qua, ngó lại, tự dưng lại nhớ đến câu văn "bất hủ" của George Orwell "mọi con vật đều bình đẳng nhưng một số con vật bình đẳng hơn những con khác" - trích "Chuyện ở nông trại".

02.
 viết những dòng tự sự cuối năm này, anh chẳng hề có ý định nêu lên những bất công hay dũng cảm đứng lên phê phán xã hội.
suy nghĩ của anh chỉ đơn giản là, mình thuộc về thế giới nào trong hai lớp người kia.?
những ngày tháng lang bạt nơi đất khách quê người, gồng mình lên vì gánh nặng mưu sinh, khiến anh sinh ra đồng cảm với những con người khốn khó ở dưới đáy xã hội.
thế nhưng...

từ trong tận cùng suy nghĩ, những người tự xưng là trí thức, nghiễm nhiên xếp mình ở "địa vị" cửa trên, suy nghĩ và làm việc theo lối bề trên.
ngẫm đi ngẫm lại, cũng chỉ là đi làm thuê cho thiên hạ.
có chăng chỉ là một kiểu làm thuê cao cấp, thứ bán ra không phải sức lao động mà là sự sáng tạo. cho đến khi cảm thấy mình như bị vắt kiệt mọi thứ đáng giá....
cho đến khi thấy mình chỉ còn là một thứ gì đó quá đỗi khô khan và vô cảm.
cho đến lúc cảm thấy cần thiết phải thoát ra, phải phá bỏ...phải đi đâu đó để tìm lại bản ngã, tìm lại những giận hờn, thương ghét vốn thuộc về mình.

03.
bài viết lơn, có lẽ là cuối cũng trong năm cũ âm lịch.
mặc ai sao thì mặc, anh vẫn có thói quen sắp xếp công việc của mình theo tháng âm lịch.
mòn mỏi đếm từng ngày để được buông thả mình trong chuyến trở về lớn nhất năm-trở về quê mẹ.! trở về với cái thế giới mà mình thực sự thuộc về.

những ngày mà khi bạn bè gặp nhau, câu hỏi đầu tiên luôn là khi nào thì biến, như thể mảnh đất này chính là địa ngục trần gian.
địa ngục thì có hơi quá, nhưng một  cái "lồng giam" thật lớn thì cũng chẳng khác bao nhiêu. nơi mọi ước mơ khát vọng đều phải nén lại để nhường chỗ cho những điều thực tế hơn.
nơi con người ta phải đánh đổi nhiều thứ quý giá của mình để đổi lấy việc được sống, được tồn tại và được trở về vào mỗi dịp tết đến.
mà có sự đánh đổi nào lại không dằn vặt, xót đau.
thật đấy.!