"áo anh sứt chỉ đường tà...."

01.
"áo anh sứt chỉ đường tà,
vợ anh mất sớm...mẹ già ở xa.
thương mình rồi lại thương ta,
nhờ cô hàng xóm...thôi thà tự khâu".

sáng nay anh ngồi vá lại chiếc áo sơ mi lâu ngày sứt chỉ
mấy năm rồi chẳng đụng tới kim chỉ, đi đường kim cứ xiên bên này, xẹo bên kia (may mà khâu phía trong, lật mặt lại là chẳng ai thấy được...)
ngày xưa, áo rách, quần thủng là cứ vất lại một đống, quăng về cho mẹ vá. nửa năm nay không về nhà, thôi thì đành tự khâu, không thì từ giờ đến Tết, còn mỗi hai chiếc sơ mi, lấy gì mà mặc.

nghĩ mà thương, mẹ ở ngoài quê gửi vào được cho hai cuộn chỉ (một đen, một trắng), hai cây kim để thằng con trai "có dịp được trổ tài".
nghĩ mà thương, đôi mắt cận gần chục độ, xỏ đi xỏ lại mấy lần mới luồn được sợi chỉ vào kim.
nghĩ mà thương.

02.
áo anh sứt chỉ... anh ngồi tự khâu
giờ thì chẳng sao, nhưng còn mười...hai mươi năm nữa. chẳng biết mai này, ai sẽ là người ngồi khâu cho anh những đường chỉ cuộc đời.
anh may mắn sinh ra trong một gia đình hòa thuận. những ngày được ở nhà, nhìn niềm hạnh phục giản đơn giữa ba và mẹ, tự nghĩ đến đời mình...
một đời mẹ tảo tần, khâu vá giặt giũ, thầm lặng với những công việc không tên, lo lắng cho ba cha con, vun vén cho gia đình bé nhỏ.
(...)

áo anh sứt chỉ đường tà.
ngày xưa học tiểu học, vẫn nhớ như in cái môn kỹ thuật, vật vã với khâu vá, thêu thùa. nghĩ lại thì mình cũng giỏi chứ nhỉ? cái gì cũng tự làm...
lớn lên một chút, nhà có máy may. lại nghịch phá, làm gãy không biết bao nhiêu cây kim, thế mà cũng đi được một hai đường may thẳng thớm.
con trai như anh mà cũng biết vá may. còn con gái bây giờ....

03.
vừa khâu áo vừa nghêu ngao nhịp chân và hát theo Đức Tuấn.  

"chiều hành quân qua những đồi sim
những đồi sim, những đồi sim, đồi tím hoa sim
tím cả chiều hoang biền biệt
rồi mùa thu trên những dòng sông
những dòng sông, những dòng sông làn gió thu sang
gió rờn rợn trên mộ vàng

chiều hành quân qua những đồi sim
những đoàn quân, những đoàn quân và tiếng quân ca
có lời nào ru ời ời : 
à ơi ! à ơi ! áo anh sứt chỉ đường tà
vợ anh chết sớm, mẹ già chưa khâu"

nói đi cũng phải nói lại, trong những bài hát phổ "Màu tím hoa sim" vẫn chỉ thích nghe nhất bản phổ của Phạm Duy, một bậc thầy âm nhạc thực sự. thích sự biến tấu của nhịp điệu và cách xử lí những câu chữ của bài thơ nguyên bản. đau thương nhưng không hề bi lụy. nhịp quân hành và  những nốt trầm tạo nên âm hưởng chủ đạo của bài hát. bản phối khí bài hát của Đức Tuấn cũng chất không kém, khi đã giữ được âm hưởng chủ đạo này, nghe mãi không biết chán.

nhớ chuyến đi Tiền Giang, cũng tháng này năm trước, thầy dẫn mấy anh em, chị em sang Bến Tre vô nhà người quen chơi. hai giọng ca "bất hủ " vừa uống dừa nước vừa gõ bàn hát... càng hát thì càng bậy, nhưng mà thế lại hay. có những bài hát vô tình gắn với những mảnh ký ức những câu chuyện ý nghĩa trong đời. mỗi lần nghe, lại một thần ùa về.! ngày tháng trôi đi, nhưng có những thứ sẽ còn lại trong lòng mãi mãi.


04.
chẳng liên quan gì nhưng cũng muốn đưa vào. chẳng là hôm trước tình cờ phát hiện được một bài thơ lục bát, lấy tứ từ cái câu "áo anh sứt chỉ đường tà..."
tự nhiên lại phát hiện ra mình vẫn con nguyên vẹn hứng thú và cảm xúc với văn chương. ít ra là vẫn còn chưa bị "tha hóa" hẳn
thế ra âu cũng là điểm may mắn nhỉ?

"Áo anh sứt chỉ đường tà
Em thơ chưa lớn, mẹ lòa từ lâu
Lá dâu thưa lá vườn dâu
Giàn hoa thiên lý phai màu giàn hoa
Bèo ken đặc kín ao nhà
Vườn mênh mông cỏ, xót xa không vườn ?
Áo anh bạc phếch phong sương
Chân anh vẹt gót nẻo đường hành nhân
Tim anh rướm máu bao lần
Nửa hồn hoang lạnh trào dâng mối sầu
Áo anh sứt chỉ đã lâu
Môi anh héo hắt, tìm đâu nụ cười ?
Tìm đâu hơi ấm tình người ?
Còn chăng lá rụng hoa rơi địa đàng"
(Hàn Sĩ Nguyên)