Thứ Hai, 9 tháng 7, 2012

bờ sông vẫn gió.!

"lá ngô lay ở bờ sông
bờ sông vẫn gió...người không thấy về".
(Trúc Thông - Bờ sông vẫn gió)

hôm nay, 21 tháng 5 âm, ngày giỗ chị.! năm thứ tư em không thể có mặt ở nhà trong cái này này. đành tự mình đọc cho mình nghe hai câu thơ cũ của Trúc Thông để có thêm chút niềm tin mà vững vàng đi tiếp con đường phía trước.

bốn năm qua không có chị ở bên cạnh.! tận bốn năm lận đấy.! ai có thể đếm được hết bao nhiêu lần trong suốt bốn năm qua thèm cảm giác được sẻ chia, được thấu hiểu và an ủi, bao nhiêu lần khao khát được ai đó mắng cho một trận để tỉnh người ra, bao nhiêu lần bất chợt sợ hãi một ngày mai, sợ hãi cái cảm giác cô độc thẳm sâu trong chính bản thân mình.!

ngày nay bốn năm trước, thật sự em không thể tưởng tượng được, những ngày tháng sau này sẽ thế nào?
ấy vậy mà, cuộc sống cứ cuốn trôi đi. những gì qua rồi cũng qua, những gì đến rồi cũng phải đến.! em đã sống một cuộc sống như em mong ước. đã cháy hết mình cho những hoài bão, những giấc mơ. nhưng cũng chính thằng em trai của chị, suốt những năm tháng qua cũng mải mê đeo đuổi những cái bóng không có thật, đớn đau nhiều và thất vọng cũng nhiều.! đôi khi chẳng kịp dừng lại để nhìn nhận những đúng sai.! và rồi lại thèm, thèm được nghe chị mắng, thèm được chị cốc đầu.


quay quắt trong em là nỗi nhớ, nhớ nụ cười bừng sáng, bao dung hết thảy trên gương mặt chị.!
nụ cười rạng rỡ nhất, em đã đánh mất trong đời.!
lúc tìm lại những tấm ảnh cũ.! tấm ảnh chụp chung cả lớp ngày tốt nghiệp cấp 2, có Phấn, có Nhất, có Nhi, có Như...đưa nào giờ cũng yên ấm một đời.
chỉ có chị giờ nằm yên nơi ấy.

Sài Gòn, một chiều mưa ảm đạm
em lại thu mình về một góc riêng, một góc cafe tránh xa mọi ồn ào thường nhật. sống một mình cùng những ký ức nhớ quên.
thèm được khóc những chẳng thể nào khóc được.!
nhấc điện thoại, gọi về cho Phương.
"hôm nay đến ngày của Phi, Phương lên thăm mộ, thắp giùm Nhơn nén nhang.!"
năm thứ tư, em không thể có mặt ở nhà.!

Thứ Bảy, 7 tháng 7, 2012

Lời thề của người Hà Lan


TT - Không người Hà Lan nào có thể quên đêm kinh hoàng 31-1-1953 khi sóng biển, triều cường biển Bắc đã phá tan lớp đê biển nhấn chìm ba tỉnh phía nam đất nước.

Thảm họa thiên nhiên khiến cả đất nước Hà Lan đoàn kết lại bên nhau trong lời thề: không bao giờ để thảm họa này tái diễn.

Có vẻ như Arjen Robben đã quên mất truyền thống đoàn kết chống chọi thiên tai của đất nước mình. Ngôi sao này đã đặt cái tôi của mình lên trên thành công chung của cả đội bóng. Robben đi bóng giữa vòng vây các hậu vệ Đan Mạch, cố gắng sút xa trong vô vọng mà không chịu chuyền bóng cho những đồng đội xung quanh. Chính sự ích kỷ của Robben đã trực tiếp sút bay cơ hội giành chiến thắng của đội bóng xứ sở hoa tulip.


Trong tay HLV Van Marwijk đang là cả một dải thiên hà lấp lánh. Nhưng để giành chiến thắng ở Euro 2012, người ta không cần những ngôi sao lẻ loi và ích kỷ. Đất nước Hà Lan luôn sản sinh những ngôi sao hàng đầu thế giới nhưng lại luôn không thể khiến những cá tính lớn, những cái tôi to đùng tìm được tiếng nói chung trên sân. Đó cũng chính là bài toán lớn nhất lúc này của HLV Van Marwijk: tìm ra cho được một “chất keo” đủ sức kết dính các ngôi sao bởi bóng đá là môn thể thao luôn đề cao tinh thần đồng đội.

Người Hà Lan đã học được cách hồi sinh đất nước từ thảm họa. Đội tuyển Hà Lan cũng phải học được cách đứng lên sau thất bại bẽ bàng ngay ngày đầu ra quân. Dân tộc Hà Lan đã giành chiến thắng vẻ vang trước sự tàn bạo của thiên nhiên. Giờ đây “cơn lốc màu da cam” phải chiến thắng được chính bản thân mình.

Sẽ cần đến một lời thề, lời thề Metalist để giúp các cầu thủ Hà Lan đoàn kết lại cùng nhau giành chiến thắng, để những siêu sao như Robben hiểu được phải đặt chiến thắng của cả đội bóng lên trên thành tích của cá nhân.

HÀ NGUYÊN 
(Thủ Đức, TP.HCM)
Ps:  gần một tháng ròng thức cùng Euro được đền đáp bằng một giải thưởng. gửi đi một loạt bài viết những cuối cùng chỉ có bài này lọt vào vòng chấm giải cuối cùng và được an ủi bằng một cái khuyến khích.!
cảm ơn bài viết "Lời thề của người Hà Lan" trên Tuổi Trẻ http://tuoitre.vn/The-gioi/289202/Loi-the-cua-nguoi-Ha-Lan.html đã cho mình một cái tứ tuyệt vời đến thế.! cảm ơn cả Bảo Châu, vì chính từ cái loạt bài đặt hàng của Châu mà mình đã mò mẫm kiếm tìm tư liệu về đất nước Hà Lan và phát hiện ra "kho báu" từ tận năm 2008. một giải thưởng chẳng thấm tháp gì so với những nỗ lực bỏ ra nhưng nói cho cùng vẫn mang lại chút niềm vui nho nhỏ. 

vẫn phải nhìn lại bản thân mình, nhìn lại cách viết lách của bản thân. tự nhiên dạo này nhận ra mình "phá" văn chương mình nhiều quá.! và cũng có một điều đang dần hiển hiện qua kì Euro này, cảm xúc của mình đang cùn đi trông thấy, đứng trước một trận đấu, đã chẳng còn cái cảm giác rạo rực, như ngày xưa. mà viết thể thao mà chẳng có cảm xúc khác gì "chém gió".
những mục tiêu mình tự đặt ra cho mình vẫn còn dang dở đó.! đường còn dài, còn dài....!

Thứ Sáu, 6 tháng 7, 2012

Thế hệ tôi....!


Thế hệ tôi, một thế hệ cúi đầu
Cúi đầu trước tiền tài, cúi đầu sau mông người khác
Cúi đầu trước chính mình, cúi đầu bạc nhược
Chỉ ngẩng đầu...
...vì...
...đôi lúc...
...phải cạo râu!



Thế hệ tôi, cơm áo gạo tiền níu thân sát đất
Cuộc sống bon chen
Tay trần níu chặt
Bàn chân trần không dám bước hiên ngang.

Thế hệ tôi, nhận quá nhiều những di sản hoang mang

Đâu là tự do, đâu là lý tưởng?
Đâu là vì mình, và đâu là vì nước
Những câu hỏi vĩ mô cứ luẩn quẩn loanh quanh...

Thế hệ tôi, ngày và đêm đảo lộn tanh bành

Đốt ngày vào đêm, và đốt đêm không ánh sáng
Nếu cho chúng tôi một nghìn ngày khác
Cũng chẳng để làm gì, có khác nhau đâu?

Thế hệ tôi, tự ái đâu đâu

Và tự hào vì những điều huyễn hoặc
Tự lừa dối mình, cũng như lừa người khác
Về những niềm tin chẳng chút thực chất nào!



Chúng tôi nghe và ngắm những siêu sao
Chỉ với mươi lăm nghìn cho vài ba tin nhắn
Văn hóa ngoại giao là trà chanh chém gió
Và nồi lẩu tinh thần là những chiếc I-phone

Thế hệ tôi, ba chục đã quá già

Và bốn chục, thế là đời chấm hết
Không ghế để ngồi, thì thôi, ngồi bệt
Mối lo hàng ngày là tiền trong tài khoản có tăng lên?

Thứ đắt nhất bây giờ là từng lạng NIỀM TIN

Thứ rẻ nhất, lại là LỜI HỨA
Sự dễ dãi đớn hèn khuyến mại đến từng khe cửa
Có ngại gì mà không phản bội nhau?

Không, tôi không đại diện thế hệ mình đâu!

Và thế hệ tôi cũng không đại diện cho điều gì sất!
Trăm năm sau, lịch sử sẽ ghi vài dòng vắn tắt:
Có một thế hệ buồn, đã nhạt nhẽo đi qua...

Gia Hiền


Ps:
 thế hệ tôi, "thế hệ vỉa hè", một thế hệ chấp nhận lê la vỉa hè để tìm kiếm niềm vui, niềm tin và những thứ quan trọng hơn không thể tìm thấy được ở bất kì nơi nào khác. một thế hệ, lớn lên và từ bỏ những miền quê khác nhau, để cùng tụ tập lại bên nhau giữa những vỉa hè chật chội nơi thành phố lớn. những gì nhận lại được liệu rằng có tương xứng với những gì đánh mất đi? chỉ biết rằng, không chỉ riêng tôi, riêng bạn bè tôi, mà có cả một thế hệ rải rác đâu đó ở cái thành phố ồn ào này đang lạc lõng giữa những niềm tin đang nhạt nhòa dần và giữa những xói mòn của cảm giác.!

từ "thế hệ vỉa hè" tới "thế hệ vứt đi", chẳng còn xa nữa đâu?


 

Thứ Năm, 5 tháng 7, 2012

viết cho em trai, những ngày thi đại học.!

viết cho em trai, những ngày thi đại học.

đem 5.07, thằng anh của em lê cái chân cà nhắc vì sứt móng, đưa em ra bến xe để về nhà.! chen chúc giữa bến xe đông chật "sĩ tử" khăn gói trở về sau mấy ngày thi, thỉnh thoảng lại phải ngoái nhìn phía sau, sợ rằng lạc mất thằng út quý tử thì chẳng biết phải ăn nói thế nào với hai cụ.!

nghĩ cũng mắc cười. có lẽ trong thâm tâm của bất kỳ thằng anh nào đứa em dù lớn bao nhiêu cũng vẫn còn là con nít.! mấy hôm nay đưa em đến cổng trường thi, đứng nhìn cái bóng cao gầy của em đi khuất vào cổng trường, hay những khi phải đứng chờ, cố nhận ra giữa "dòng thác" những cái bóng áo trắng ùa ra một lúc, đâu là bóng dáng em mình.! tự nhiên cảm thấy em  đã lớn thật rồi! mười tám tuổi, rời ghế trường phổ thông, đang chập chững bước những bước đầu tiên vào đời.!

tự nhiên thấy nhớ, nhớ lại bản thân mình bốn năm về trước.! cái ngày lơ ngơ láo ngáo bước chân vào Sài Gòn đi học. dù sao thì vẫn chín chắn, lì lợm và vững vàng hơn cái tuổi mười tám rất nhiều.! ngày tháng chẳng đợi một ai. sau bốn năm anh đang đóng vai của ba ngày ấy, lo lắng quan tâm, động viên em trong những ngày thi quyết định này.!


nghĩ đi nghĩ lại mới thấy em thiệt thòi nhiều thứ.! từ nhỏ lớn lên cái gì anh cũng được phần hơn.! em như một cái bóng của anh đi suốt những năm tiểu học rồi trung học. mãi đến khi bước vào cấp 3 mới thật sự được là mình. anh ngổ ngáo, xốc nổi, cứ muốn tung hê tất cả trong khi em lại trầm tĩnh, ít nói, sống nhẹ nhàng trong cái thế giới của riêng mình.! nghĩ lại, anh chẳng thể nào sống được như em.!

xong rồi đấy em ạ.! không chỉ là một kỳ thi mà chính là cánh cổng đầu tiên bước chân vào đời.! mạnh mẽ để bước qua em nhé.! phía trước đường vẫn rất dài.! gạt sang một bên những bộn bề của mười hai năm đèn sách, hãy bắt đầu sống cuộc sống của em và cho chính bản thân em.!

anh chẳng thể và cũng chẳng dám tự hào về những gì mình đã làm được.! nhưng dù có thế nào vẫn mang em có thể làm tốt hơn anh.!

đưa em ra xe về nhà.!
một đứa ngồi trên xe, một dứa đứng dưới ngóng lên.! chưa bao giờ anh lại cảm nhận rõ rệt tình cảm máu mủ ruột rà nhiều đến thế.! dù có thế nào, em là thằng em cùng một cha một mẹ sinh ra, một phần của bản thân anh, không thể tách rời.!

anh xin lỗi mày, út nhé.! vì những ích kỹ cho riêng bản thân anh.! vì những ngày tháng anh mê mải đi con đường của riêng mình, vì cứ mãi coi mày như một thằng con nít.!

bắt tay một cái thật mạnh nào.! ông em trai vừa mới trở thành người lớn của tôi.!

Thứ Hai, 2 tháng 7, 2012

cho em...tháng 7.!

01.
tháng 7, Sài Gòn đi dần đến giữa mùa mưa.!

những đêm về chạy xe một mình dọc đại lộ vắng. mưa thấm lạnh tê người. từng giọt mưa xóa nhòa mọi cảm xúc buồn vui, không hoài niệm, không dĩ vãng, chỉ có thực tại trần trụi với hàng ngàn hàng vạn nỗi lo của cuộc sống thường ngày.!

phóng xe vội vã ngang qua cơn mưa.! chợt nhận ra rằng điều hạnh phúc nhất là bước chân về được đến phòng sau một ngày mệt mỏi. đã không còn bất cứ thứ gì để có thể dựa dẫm, chỉ đành gắng gượng dựa vào chính mình thôi. tự buộc mình tiến về phía trước, tự động viên mình cố gắng hơn và cũng tự trấn an mình: mọi thứ rồi sẽ ổn.!

ngược về phía cơn mưa.! đâu đó giữa dòng người chen chúc mỗi chiều chập choạng, đâu đó giữa cơn mưa, một thằng tôi đang đi về phía của riêng mình.!

02.
tháng 7 bắt đầu với một cuộc phỏng vấn chớp nhoáng, hai lần đứt đoạn bởi mưa.!
đứng từ Highlands coffee nhìn ra con đường Phạm Ngọc Thạch ướt mưa.! những cơn mưa tháng 7 suốt bốn năm đã trở nên một cái gì thân thuộc.! nhưng đâu đó vẫn băn khoăn trong lòng, liệu rằng mình có thực sự thuộc về nơi này, thuộc về một Sài Gòn hào nhóang và sang trọng....


lần thứ n...phải chuyển chỗ trọ trong bốn năm ở Sài Gòn. thật sự không thể nào nhớ nổi. Thủ Đức, Bình Thạnh, quận 10 rồi lại Thủ Đức, mà trong Thủ Đức lại còn rong ruổi qua cả Thủ Đức 1, Thủ Đức 2 rồi lại Thủ Đức 3... dẫu sao cũng chỉ là một chốn đi về.! dẫu sao cũng chỉ là một chỗ tạm dừng ở hiện tại.! dẫu sao... vẫn còn có một ngày mai.!

đã chào tháng 7 rồi đấy nhé...!
chào những cơn mưa chợt đến chợt đi. ngước nhìn con đường phía trước, con đường ngược về phía cơn mưa.!

03.
đi cùng anh qua tháng 7 nhé em.! đi qua những ngày nắng, những cơn mưa bất chợt.!
bỏ qua hết những khó khăn của tháng 6 qua, bỏ hết những giận hờn, những xung đột bởi hai tâm hồn quá khác xa nhau về cách nghĩ cũng như cách sống.!

anh thực sự muốn một tháng 7 thật trọn vẹn cho mình.

Thứ Hai, 11 tháng 6, 2012

"Tính cách Nga" II


“Tính cách Nga”

TT - “Rồi con sẽ nhìn thấy nhiều điều trong cuộc đời, rồi con sẽ đi cả nước ngoài nữa, nhưng con hãy tự hào được là người Nga...”.

Nhiều thế hệ người Việt hẳn vẫn còn nhớ như in câu nói thấm thía ấy của nhà văn A.Tolstoy trong truyện ngắn có nhan đề Tính cách Nga. Đêm qua, những cái tên như Arshavin, Pavlyuchenko, Zhirkov... lại thêm một lần nữa tái hiện “tính cách Nga” ấy trên đất Ba Lan.


Arshavin phải tìm về với đội bóng cũ Zenit, Pavlyuchenko hồi hương thi đấu cho Lokomotiv Moscow trong khi Zhirkov “tái xuất” trong màu áo Anzhi. Cả ba ngôi sao của tuyển Nga chấp nhận rời bỏ ánh hào quang “giả” từ những đội bóng của thủ đô London (Anh) hoa lệ và trở về quê hương để tìm lại chính mình. Và họ đã được đền đáp xứng đáng bằng màn trình diễn tuyệt vời trong chiến thắng 4-1 trước CH Czech.

“Tính cách Nga” đáng yêu với chất đôn hậu đến mức gần như “ngô ngố” nhưng cũng đầy mạnh mẽ và vững vàng trong một niềm tin không gì lay chuyển nổi. Từng được thể hiện rực rỡ trong chiến tranh vệ quốc, giờ đây “tính cách Nga” lại được truyền tải trong bốn bàn thắng tung lưới Peter Cech. “Những chú gấu Nga” đang mang trong mình hình hài của những chiến binh Hồng quân vĩ đại luôn lao lên phía trước với niềm kiêu hãnh tuyệt vời.

“Tính cách Nga” sôi nổi trong từng bước chạy của những Arshavin, Pavlyuchenko...và căng tràn trong từng đường bóng của các học trò HLV Dick Advocaat. Những đứa con ấy luôn cháy hết mình trong niềm tự hào được là người Nga. Và người dân Nga cũng sẽ luôn tự hào vì những đứa con như thế!

HOÀNG KHÁNH
(Đại học KHXH&NV TP.HCM)

http://thethao.tuoitre.vn/The-thao/496093/%E2%80%9CTinh-cach-Nga%E2%80%9D.html

Thứ Bảy, 9 tháng 6, 2012

"Tính cách Nga" I

Tính cách Nga! Cái nhan đề đó quả là quá lớn đối với một truyện ngắn. Nhưng biết làm sao, khi chính tôi lại muốn nói với anh về tính cách Nga.Tính cách Nga! Thật là khó mà khắc hoạ nổi… Kể về các chiến công anh hùng chăng? Nhưng những chiến công như vậy nhiều tới mức khiến tôi lúng túng - chẳng biết sẽ kể về chiến công nào. May sao một câu chuyện không dài lắm trong đời tư của một người tôi quen đã giúp tôi thoát khỏi thế bí. Tôi sẽ không kể chuyện anh ta đã chiến đấu với bọn phát xít như thế nào, mặc dù trên ngực anh lấp lánh những huân chương, trong đó có cả một huân chương Sao vàng. Đó là một con người giản dị, trầm lặng, bình thường, nông trang viên của một làng ở lưu vực sông Vonga thuộc tỉnh Xaratốp. Nhưng so với những người khác, anh là người có thân hình lực lưỡng, cân đối và điển trai. Những khi nhô đầu lên khỏi tháp pháo xe tăng, người ta mê mải ngắm nhìn anh, đúng là một chiến thần!.

Anh nhảy từ trên tháp pháo xe tăng xuống, tháo chiếc mũ công tác khỏi mái tóc quăn đẫm mồ hôi, lấy vạt áo rách lau bộ mặt lem luốc và thế nào cũng mỉm cười khoan khoái.


Trong chiến tranh, con người luôn gần kề cái chết,người ta trở nên tốt đẹp hơn, những điểu nhỏ nhặt vặt vãnh đều bong tuột đi như những lớp da bị rộp lên sau khi tắm nắng, và con người chỉ còn lại cái phần hạt nhân cốt lõi. Lẽ cố nhiên, ở người này cái hạt nhân rắn chắc hơn và ở người kia thì mềm nhược hơn, nhưng ngay cả ở những người hạt nhân có khuyết tật cũng đều cố gắng vươn lên và ai cũng muốn trở thành người tốt và đáng tin cậy. Anh bạn mà tôi quen, Êgô Đrêmốp, thì ngay trước lúc chiến tranh đã là người biết xử sự nghiêm túc, hết lòng yêu kính bà mẹ Maria Pôlicácpốpna và người cha Êgô Êgôrôvích: “Cha tôi là người đúng mực, và trước hết ông là một người biết tự trọng.” “Con ạ - ông nói - rồi con sẽ nhìn thấy nhiều điều trong cuộc đời, rồi con sẽ đi cả nước ngoài nữa, nhưng con hãy tự hào được là người Nga…”.

Cô bạn gái của anh cũng là người cùng làng trên bờ sông Vônga. Ở chỗ chúng tôi, người ta thường trò chuyện rất nhiều về người yêu, vợ con, đặc biệt là những phút im tiếng súng ngoài mặt trận, lúc trời lạnh giá và ngồi dưới hầm ăn bữa tối bên ngọn đèn dầu, bên bếp củi cháy lách tách. Lúc ấy thôi thì đủ chuyện - ai cũng phải dỏng tai lên mà nghe. Chẳng hạn: “tình yêu là gì?” Một người lên tiếng: “Tình yêu nảy nở từ sự kính trọng…”. Người thứ hai bác lại: “Không phải thế, tình yêu là một thói quen, người ta không chỉ yêu vợ, mà còn yêu cả bố mẹ, thậm chí cả các con vật nữa…” - “Chà, thật là ngớ ngẩn! - người thứ ba tiếp lời - tình yêu đấy là khi cậu cảm thấy mọi thứ trong người sôi sục, là khi con người chuếnh choáng hơi men…” Và mọi người cứ triết lý như thế hàng giờ, cho mãi tới khi đồng chí chuẩn uý, với giọng gần như ra lệnh, phải can thiệp, mà cũng chẳng thể xác định thực chất của vấn đề… Hẳn là Êgo Đrêmốp, bẽn lẽn thẹn thùng về những chuyện ấy, anh chỉ nhắc qua với tôi về cô bạn gái, một cô gái tốt bụng,và nếu như cô ây nói là cô ấy sẽ chờ đợi thì cô ấy sẽ nhất định chờ, mặc dù anh trở về đã mất một chân… Đrêmốp cũng không thích kể về những chiến công. “Tôi chẳng thích nhớ đến những chuyện ấy!” Anh chau mày và hút thuốc. Chúng tôi chỉ được biết những chiến công của anh qua lời kể của anh em cùng kíp chiến đấu. Đặc biệt, anh lính lái xe tăng Tsuvilép đã kể nhiều chuyện ngạc nhiên về Êgo Đrêmốp.

-… Anh biết không, chúng tôi chỉ vừa kịp triển khai đội hình, tôi nhìn ra đã thấy xe tăng địch từ phía sau cái mỏm đồi thấp bò ra… Tôi hét lên: “Đồng chí trung uý, Con cọp!”-”tiến lên - trung uý quát - hết tốc độ!… “Tôi cho xe lẩn vào khu rừng thông non, ngoặt sang phải, rồi sang trái…. “Con cọp” chĩa nòng pháo ra như thằng mù, thành ra bắn trượt… Còn trung uý, trung uý đã nện ngay một phát vào sườn xe tăng địch, mảnh vụn bắn tung toé! Anh ấy bồi tiếp một phát nữa vào tháp pháo - thế là nòng pháo chổng ngược lên, tới phát thứ ba thì khói phì ra từ các khe hở và một ngọn lửa bùng lên cao đến trăm mét… Mấy thằng lính tăng Đức bò ra qua cửa phụ. Ivan Lápsin quất một tràng súng máy, chúng nó nằm đờ ra, giãy giụa… Anh có hiểu không, với chúng tôi thế là đường đã thông. Chỉ năm phút sau, xe tăng chúng tôi đã xông thẳng vào làng. Ở đây tôi đến chết mệt vì buồn cười… Bọn phát xít bạ đứa nào đứa ấy chạy. Anh có biết không, đường làng thì lầy lội, có thằng đã văng mất cả ủng chỉ còn bít tất - nó chạy như ma đuổi! Chúng nó ùa về phía kho cỏ. Đống chí trung uý ra lệnh cho chúng tôi: “Phóng về phía kho cỏ”. Tôi quay tháp pháo trở lại, mở hết ga. Cha me ơi! Những rầm xà, những tấm ván, gạch ngói rơi xuống thành xe loảng xoảng, mấy thằng chó chết đang chúi đầu trong kho… Tôi nhấn ga cho xe lướt qua chà xát,mấy cánh tay chới với - thế là mấy thằng Hít-le đi đời…”

Đấy, trung uý Êgo Đrêmốp đã chiến đấu anh dũng như thế cho đến khi có chuyện rủi ro xảy ra với anh. Trong chiến dịch Cuốc-xcơ, khi bọn phát xít Đức đã kiệt sức và run rẩy, thì xe tăng của trung uý Đrêmốp đang ở trên cái gò giữa cánh đồng lúa mì, bị trúng đạn sau phát đạn thứ hai - xe tăng bốc cháy. Hai người trong kíp chiến đấu hy sinh. Chiến sĩ lái Tsuvilép đã chui ra khỏi xe tăng qua cửa trước, nhưng rồi anh lại trèo lên xe và kịp kéo trung uý Đrêmốp đã ngất lịm, quần áo cháy xém ra khỏi xe. Tsuvilép chỉ vừa kịp lôi Đrêmốp ra thì chiếc xe tăng đã nổ tung, mạnh tới mức làm tháp pháo văng ra xa tới năm mươi thước. Tsuvilép lấy hai tay bốc đất hất lên mặt, lên đầu Đrêmốp để dập tắt lửa. Rồi anh kéo Đrêmốp, bò qua nhiều hố đạn đại bác để tới trạm cứu thương…”Tại sao lúc đó tôi lại lôi trung uý đi à? - Tsuvilép nói - bởi vì tôi nghe thấy tim trung uý còn đập…”

Êgo Đrêmốp thoát chết, và thậm chí không bị hỏng mắt, cho dù anh bị bỏng nặng có chỗ trông thấy rõ cả xương. Tám tháng ròng Đrêmốp phải nằm ở viện quân y, các bác sĩ đã làm phẫu thuật chỉnh hình, nhờ thế mà hồi phục được môi, mũi, mi mắt và tai. Sau tám tháng, khi tháo băng Đrêmốp thấy bộ mặt của mình không còn giống như trước. Cô y tá, sau khi đưa cho anh mượn cái gương nhỏ, đã quay mặt đi và oà khóc. Đrêmốp lập tức đưa trả lại cho cô gái chiếc gương

- Nhiều khi còn tồi tệ hơn nữa kia, dù sao cũng còn là may - Đrêmốp nói - như thế này vẫn có thể sống được.

Từ lần ấy, Đrêmốp chẳng bao giờ hỏi mượn gương cô y tá nữa, anh chỉ lấy tay sờ lên mặt, hình như để cho quen dần. Hội đồng giám định cho rằng, giờ thì Đrêmốp chỉ còn có thể phục vụ ở đơn vị hậu cần mà thôi. Đrêmốp lập tức tới gặp thiếu tướng và nói: “Xin đồng chí cho phép tôi được trở lại trung đoàn”. “Nhưng đồng chí bây giờ là thương binh kia mà” - thiếu tướng nói. “Không đúng, tôi bị tàn tật thật, nhưng điều đó chẳng hề cản trở công việc, tôi sẽ phục hồi hoàn toàn khả năng chiến đấu”. (Êgo Đrêmốp nhận thấy rằng, trong lúc tiếp chuyện anh, thiếu tướng cố ý không nhìn vào mặt anh, song anh chỉ nhếch mép cười). Đrêmốp được nghỉ phép hai mươi ngày để phục hồi sức khoẻ, anh quyết định về nhà thăm bố mẹ. Lúc ấy là tháng Ba vừa rồi.


Lúc xuống ga xe lửa, Đrêmốp cứ chắc mẩm sẽ thuê được xe ngựa, nhưng rồi anh đã phải cuốc bộ mười tám véc-xta. Tuyết vẫn phủ trắng xoá, trời ẩm ướt, con đường vắng lặng, gió lạnh thổi tung vạt áo choàng, và tiếng gió vun vút bên tai gợi lên một nỗi buồn hiu quạnh. Đrêmốp về tới làng lúc trời đã nhá nhem. Cái giếng đầu làng với chiếc gầu múc nước đang đung đưa kẽo kẹt. Ngôi nhà thứ sáu kia là nhà cha mẹ anh. Thốt nhiên, Đrêmốp lắc lắc đầu. Anh đi theo lối tắt về nhà. Đrêmốp đứng trong đám tuyết ngập đến đầu gối, nhìn vào cửa sổ, - dưới ánh sáng lờ mờ của ngọn đèn vặn nhỏ, mẹ anh đang lúi húi dọn bữa ăn tối. Mẹ vẫn đôi cái khăn màu đen ấy, vẫn lặng lẽ, trầm tĩnh và hiền hậu. Mẹ đã già hơn, đôi vai gầy nhô cao lên… “Chao ôi, nếu như con biết thế này, thì con sẽ viết thư cho mẹ mỗi ngày một lá, dù chỉ đôi dòng…” Mẹ đặt mấy món ăn sơ sài lên bàn - cốc sữa, miếng bánh mì, hai cái thìa, lọ muối - rồi mẹ đứng trước bàn, khoanh đôi tay gầy guộc lên trước ngực và trầm tư. Êgo Đrêmốp ngắm mẹ qua cửa sổ, anh hiểu rằng không nên làm mẹ sợ hãi, không nên để nét mặt nhăn nheo của mẹ phải run rẩy tuyệt vọng. Thôi được! Drêmốp mở cổng và đi vào sân, anh khẽ gõ cửa. Bà mẹ hỏi vọng ra: “Ai đó?” - Anh đáp:”Trung uý, Anh hùng Liên Xô Grômốp”.
Đrêmốp hồi hộp, tim đập thình thịch, đứng tựa vai vào then cài cửa. Không, mẹ đã không nhận ra giọng nói của anh. Cả anh nữa, dường như đây là lần đầu tiên anh nghe thấy giọng nói đã thay đổi sau bao lần phẫu thuật của mình - giờ đây nó đã trở nên đùng đục, khàn khàn nghe không rõ nữa.
- Ôi chao, anh cần gì vậy? - bà mẹ hỏi.
- Cháu muốn chuyển lời hỏi thăm của thượng uý Đrêmốp tới bà Maria Pôlicácpốpna. Bà mẹ vội vã mở cửa và bước lại nắm lấy hai tay anh.
- Thằng Êgo nhà tôi còn sống chứ anh? Nó khoẻ chứ? Ôi chao, anh vào nhà đi chứ.
Êgo Đrêmốp ngồi xuống chiếc ghế dài bên bàn, đúng chỗ mà anh vẫn ngồi lúc nhỏ, lúc chân anh còn chưa chấm đất và mẹ anh vẫn thường vuốt ve mái tóc quăn quăn của anh, rồi nói: “Ăn đi con yêu của mẹ”. Và Đrêmốp bắt đầu kể cho bà nghe về đứa con trai của bà, về chính mình, anh kể tỉ mỉ - Êgo ăn ra sao, uống thế nào, chằng thiếu thứ gì, luôn khoẻ mạnh và vui vẻ, anh kể vắn tắt về các trận chiến đấu mà anh cùng chiếc xe tăng của mình đã tham dự.
- Cháu nói đi, ở ngoài mặt trận khủng khiếp lắm phải không? - bà Maria Policácpốpna ngắt lời và đưa đôi mắt màu thẫm nhìn thẳng vào anh, nhưng vẫn không nhận ra con mình.
- Vâng tất nhiên là khủng khiếp lắm, mẹ ạ, nhưng chúng con đã quen rồi.


Cha anh đã về, ông Êgo Êgôrôvích, mấy năm qua cũng đã yếu đi nhiều. Râu cằm ông đã bạc phơ cả. Đưa mắt nhìn khách, ông dậm chân trong đôi ủng rách ở bậc cửa, thong thả cởi khăn và áo ấm, rồi bước lại bên bàn chìa bàn tay cho khách - ôi chao, cái bàn tay quen thuộc, to rộng và cần cù của bố! Ông Êgo Êgôrôvích không hỏi gì, bởi lẽ chẳng cần hỏi cũng rõ người khách ngực đầy huân chương tại sao ngồi đây, ông ngồi xuống ghế, mắt lim dim, lắng nghe.
Trung uý Đrêmốp, mà cả nhà không nhận ra, càng ngồi kể lâu hơn về mình và về những người khác, thì anh càng cảm thấy mình không sao có thể thú nhận được, có nghĩa là, đứng lên và nói: bố mẹ ơi, xin hãy nhận lấy đứa con trai bị tàn tật!… Anh cảm thấy sung sướng và dễ chịu được ngồi bên chiếc bàn của bố mẹ, nhưng cũng cảm thấy buồn bực.
- Nào, ta ăn bữa tối đi thôi, bà nó mang thứ gì ra đãi khách đi.
Ông Êgo Êgôrôvích mở chiếc tủ cũ kỹ mà góc bên trái còn có những chiếc lưỡi câu đựng trong bao diêm - tất cả vẫn còn đó - và cái ấm pha trà sứt vòi kia nữa - nó vẫn được đặt ở chỗ sực nức mùi bánh mì vụn và vỏ hành khô. Êgô Êgôrovích lấy bình rượu ra - cũng chỉ vừa đủ hai cốc và thở dài vì không sao kiếm được nhiều hơn. Họ cùng ăn tối như những ngày trước. Chỉ trong khi ăn, trung uý Đrêmốp mới nhận thấy rằng mẹ anh đặc biệt chú ý bàn tay cầm thìa của anh. Anh gượng cười, bà mẹ ngước mắt lên, nét mặt run rẩy, đau khổ. Họ nói với nhau về những chuyện này, chuyện nọ, chuyện mùa xuân năm nay sẽ ra sao, dân làng có làm nổi một vụ mùa không, và chuyện chiến tranh rồi sẽ kết thúc vào mùa hè năm nay.
- Bác Êgo Êgôrôvích, do đâu mà bác nghĩ rằng chiến tranh sẽ kết thúc vào mùa hè này.
- Nhân dân đã nổi giận - Êgo Êgôrôvích đáp - họ đã vượt qua được cái chết,và bây giờ thì chẳng thể ngăn được nữa, quân Đức sẽ đi đời.
Bà Maria Pôlicácpốpna hỏi:
- Anh vẫn chưa nói, khi nào thằng Êgo nhà tôi nghỉ phép về thăm nhà. Đã ba năm nay tôi không nhìn thấy nó. Hẳn là giờ đây nó đã lớn lắm rồi, chắc là đã để ria mép… Vậy mà ngày ngày phải liền kề với cái chết, giọng nói của nó bây giờ hẳn là ồm ồm đấy nhỉ?
- Vâng, anh ấy thế nào chắc cũng được về phép, và biết đâu hai bác chẳng thể nhận ra - Đrêmốp nói.
Bà Maria Pôlicácpốpna sắp chỗ cho Đrêmốp ngủ trên bếp lò, ở đó, anh vẫn còn nhớ từng viên gạch, từng khe hở của bức tường ghỗ ghép, từng cái sẹo gỗ trên trần nhà. Cái mùi bánh mì, mùi lông cừu thân quen cho tới lúc chết cũng không sao quên được. Những trận gió tháng Ba lộng thổi trên nóc nhà. Êgô Êgorôvích ở buồng bên đã ngáy nhè nhẹ. Còn bà Maria Policácpốpna thì vẫn trở mình trằn trọc. Đrêmốp nằm sấp, úp mặt vào lòng bàn tay: “Chẳng lẽ mẹ lại không nhận ra mình - Đrêmốp tự nhủ - Chẳng lẽ mẹ lại không nhận ra? Mẹ ơi,mẹ ơi…”
Tiếng củi cháy lách tách buổi sáng đã làm cho Đrêmốp tỉnh dậy, bà Maria Pôlicácpốpna đang lặng lẽ nhóm bếp, hai miếng vải bọc chân của anh đã được giặt sạch, phơi trên dây, đôi ủng được rửa sạch đặt bên cửa.
- Cháu có thích bánh bột kê không? - Bà Maria hỏi.
Đrêmốp không trả lời ngay, anh tụt xuống khỏi bếp lò, mặc áo sơ mi, thắt dây lưng và cứ để chân đất ngồi xuống ghế.
- Bác Maria Pôlicácpốpna, cô Cachia Malưsêva vẫn còn ở làng ta chứ? Cô Cachia con gái ông Anđrây Xtêphanôvích Malưsép ấy.
- Nó mới ra trường năm ngoái, hiện là cô giáo ở làng này. Cháu cần gặp Cachia à?
- Anh Đrêmốp bảo cháu thế nào cũng phải chuyển tới cô ấy lời hỏi thăm.
Bà Maria nhờ một đứa bé gái hàng xóm chạy đi gọi Cachia. Đrêmốp còn chưa kịp đi giày thì Cachia Malưsêva đã tới. Đôi mắt to màu xám của cô long lanh, đôi lông mày nhíu lại vì ngạc nhiên và gò má ửng đỏ vì sung sướng. Khi cô gái đẩy cái khăn trùm đầu xuống vai, Đrêmốp thầm nói với mình: ôi chao, giá mà được hôn lên mái tóc vàng óng và ấm áp này… Anh vẫn thường hình dung Cachia đúng như thế - tươi tắn, hiền dịu, vui vẻ, phúc hậu và xinh đẹp - khi cô bước vào, căn nhà như sáng rực hẳn lên…
- Anh chuyển tới em lời chào của anh Êgo phải không? (Êgo đứng quay lưng lại về phía ánh sáng và chỉ gật đầu bởi anh không thể nói được lên lời). Đêm ngày em vẫn mong đợi anh ấy, xin anh nói giùm với anh Êgo như vậy…
Cachia bước lại gần. Cô đưa mắt nhìn anh và thót ngực lại vì sợ hãi. Ngay lúc ấy, Đrêmốp đã quyết định thế nào ngày hôm nay anh cũng sẽ ra đi.
Bà Maria đã nướng xong những chiếc bánh bột kê trộn sữa đặc. Và anh lại kể về trung uý Đrêmốp, nhưng lần này anh kể về những chiến công của trung uý - anh kể một cách nghiêm túc và cũng chẳng hể ngoảnh mặt về phía Cachia để khỏi phải nhìn thấy bóng dáng nét mặt tàn tật của mình phản chiếu trên gương mặt xinh đẹp của cô gái. Ông Êgo Êgôrôvích lo đi mượn xe ngựa nông trang - nhưng Đrêmốp lai cuốc bộ ra ga, như khi trở về nhà. Anh cảm thấy đau lòng về tất cả những chuyện đã xảy ra, có lúc,thậm chí anh đứng dừng lại, lấy tay tát thẳng vào mặt mình và lẩm bẩm bằng một giọng khàn khàn: “Giờ thì biết làm sao đây?”.
Êgo Đrêmốp trở về trung đoàn lúc đó đang đóng sâu trong hậu cứ, để chuẩn bị đi bổ sung chiến đấu. Đồng đội đón anh với niềm vui chân thành, đến mức Đrêmốp quên đi những điều phiền muộn đã làm anh không ăn, không ngủ, không thở. Anh quyết định: cứ để cho mẹ chậm biết tới nỗi bất hạnh của con trai càng lâu càng tốt. Nhưng còn về phần Cachia - cần phải bứt cái rằm ấy ra khỏi trái tim thôi.

Hai tuần lễ sau, Đrêmốp nhận được thư của mẹ:
“Con trai yêu quí của mẹ. Mẹ sợ ngay cả việc phải viết thư cho con, mẹ cũng chẳng biết phải nghĩ thế nào nữa. Có một người ở đơn vị con vừa ghé thăm nhà ta, anh ấy là một người rất tốt, chỉ có điều có bộ mặt dễ sợ. Lúc đầu anh ấy định ở lại nhà ta một thời gian, nhưng rồi đột nhiên anh ấy lại đi ngay. Từ hôm ấy, đêm đêm mẹ không làm sao chợp mắt được - mẹ cứ nghĩ là chính con đã về nhà. Bố con cứ mắng mẹ về chuyện ấy và trách mẹ lẩm thẩn: nếu như đó là con trai chúng ta, lẽ nào nó lại không nói thật. Việc gì nó phải giấu, nếu như nó chính là thằng Đrêmốp nhà ta - một bộ mặt như cái anh đã về nhà ta là một bộ mặt đáng tự hào. Bố con khuyên nhủ mẹ như thế, nhưng trái tim của mẹ thì lại cứ đinh ninh: con đấy, chính con đã về thăm nhà! Anh ta nằm ngủ trên bếp lò, và mẹ đã mang áo của anh ấy ra sân và chải sạch, mẹ đã úp mặt vào áo và oà lên khóc. Đúng là con, đây chính là áo của con! Êgo, con hãy viết thư cho mẹ đi, lạy Chúa, kẻo không thì mẹ phát điên lên mất, đầu đuôi mọi chuyện là thế nào? Chẳng nhẽ mẹ đã lẩn thẩn rồi sao…”.
Êgo Đrêmốp đưa lá thư cho tôi, Ivan Xuđarép, anh vừa kể lại tất cả mọi chuyện vừa lấy tay áo lau nước mắt. Tôi bảo anh ta: “Mình đã nói mà, cái tính cách của cậu nó kỳ quái lắm! Thật là ngốc, ngốc hết sức, cậu phải viết thư ngay về cho mẹ và xin lỗi mẹ, kẻo không mẹ cậu sẽ phát điên lên… Mẹ cậu cần chi tới cái vẻ ngoài của cậu! Bây giờ cậu như thế này thì mẹ cậu lại còn yêu cậu hơn trước kia đấy”.

Ngay ngày hôm đó, Đrêmốp viết một lá thư: “Bố mẹ kính yêu, xin tha lỗi cho con vì cái tội ngu xuẩn ấy, chính là con, con trai của bố mẹ hôm ấy…” Cả bốn trang giấy đặc những chữ nhỏ li ti và anh còn có thể viết được hai chục trang nữa kia.

Ít lâu sau, một hôm, tôi cùng Êgo đang ở trường bắn thì một chiến sĩ chạy tới: “Báo cáo đồng chí đại uý, có người hỏi đồng chí…” Và mặc dù đồng chí chiến sĩ đứng nghiêm báo cáo đúng như điều lệnh, nhưng vẻ mặt của anh ta là vẻ mặt của một người sắp được đánh chén. Chúng tôi đi về thị trấn, đến ngôi nhà mà tôi và Đrêmốp đang ở. Tôi thấy Đremốp có vẻ luống cuống, cứ dặng hắng liên tục… Tôi thầm nghĩ: “Lính xe tăng, lính xe tăng gì mà dễ xúc động thế?” Hai chúng tôi bước vào nhà, và tôi nghe thấy: “Mẹ ơi, con đây!”
Một bà lão bé nhỏ ngã vào ngực anh. Tôi liếc nhìn, hoá ra ở đây còn có một thiếu nữ nữa. Nói thực lòng, có thể còn có những thiếu nữ đẹp ở các vùng khác nữa, nhưng riêng tôi, tôi chưa bao giờ nhìn thấy một cô gái đẹp như thế.

Đrêmốp buông mẹ ra, bước lại gần cô gái ấy, và tôi lai nhớ đến cái vẻ ngoài của một chiến thần: “Cachia! - Đrêmốp nói - Cachia, cô tới đây làm gì? Cô hứa sẽ đợi một người khác, chứ đâu phải một người như thế này…”

Dù đã ra phòng ngoài, tôi vẫn nghe thấy tiếng cô gái Cachia xinh đẹp trả lời: “Êgo, em sẽ sống với anh trọn đời. Em sẽ yêu anh chung thuỷ, em rất yêu anh… đừng gạt bỏ em…”

Đấy, cái tính cách Nga là như thế! Một con người chừng như là bình thường, nhưng khi gặp thử thách gay go, dù lớn hay nhỏ, ở con người ấy cũng sẽ trỗi dậy một sức mạnh vĩ đại - vẻ đẹp một con người.

Alexei Tolstoy
PS:
ngồi tìm tư liệu cho một bài viết về bóng đá Nga. tự nhiên chợt nhớ đến một truyện ngắn được đọc lúc nhỏ. "Tính cách Nga" từng được trích giảng một đoạn trong SGK Văn Học lớp 8 ( trước thời kì chỉnh lý năm 2000) và đã ghi dấu ấn sâu đậm trong tâm hồn nhiều thế hệ Việt Nam nhưng rồi dần dần bị phai nhạt như bao nhiêu "ký ức" về một Liên Xô trong quá khứ.!

tính cách Nga. tâm hồn Nga. mọi khoảng cách địa lý và lịch sử dường như không tồn tại, khi truyện ngắn của Tolstoy đã chạm đến được những góc sâu thẳm nhất trong tâm hồn mỗi người.!